We zitten in het vliegtuig en we vinden het alle 4 jammer dat we China verlaten. Dat is wel een teken dat we het fijn hebben gehad. Het is een reis geweest van een aaneenschakeling van intense belevenissen. Ik merk dat als ik inzoom op welk stukje van de reis dan ook, ik stil val. Er is tijd nodig. Deze reis heeft ons veel gegeven, er zijn vragen beantwoord, nieuwe vragen komen op. Ons leven is veranderd, wat ons nog niet eigen is. Langzaamaan zullen we die veranderingen omarmen.
13 mei. Vlak voor vertrek uit Shanghai voel ik de behoefte om Dinglaichui te laten weten dat over enkele ogenblikken Loes, Ellen, ik en Fien, de chinese grond gaan loslaten. Ondanks de vele pogingen die in de vertraging mogelijk waren, lukt het niet meer. Mijn mifi lijkt niet door de aluminiumbuis heen te komen.
Sinds dat we Xiushui verlieten krijg ik elke dag 's ochtends vroeg van Dinglaichui een Wechat gifje, een sequentie in herhaling van beelden dat een beweging suggereert. Soms bloemen, rozen die open blijven gaan met dwarrelende chinese karakters waarvan ik niet weet wat ze betekenen en anders een goede morgen groet. Er zijn dagen dat ik het pas later zie. Ik weet niet zo goed wat ik ermee moet. Elke dag een variatie op hetzelfde thema. Goed bedoeld ga ik vanuit. Ik probeerde tot nog toe zo nu en dan het patroon te doorbreken, want het lukt me niet om elke keer weer in korte bewoordingen een variant te bedenken in de trant van ' hoe bijzonder onze kennismaking was', 'dit zullen we niet meer vergeten', of gewoon 'goede morgen' terug. In antwoorden wilde en kan ik me niet laten verleiden om een dieper gaand antwoord te geven. Het is te groot, nog niet goed vast te pakken om te hanteren. Bovendien was er elke dag programma.
Nee, door af en toe een foto te sturen of te berichten wat we die dag gaan doen hoopte ik op nieuwe berichten, foto's van hun dagelijkse leven en zodoende langzamerhand iets meer van hun te leren kennen.
Gisteren vroeg ik naar z'n postadres, want dan zouden Fien en Loes nog iets nederlands wat over is, op kunnen sturen.
Maar om ook goed voor ons zelf te zorgen tijdens het zwerven door Shanghai, deze laatste dag, is iets opsturen er niet meer van gekomen. Dan maar met een nederlandse zegel.
13 mei, zaterdag. We zijn opgehaald van Schiphol door de buurtfamilie, Tamira (zus Arno) en Bas ( broer Ellen). Heel erg fijn. Ik zal even uitleggen wat een buurtfamilie is, dat zijn 3 families uit onze wijk waar we altijd terecht kunnen en regelmatig mee eten aan de buurttafel.
Nu is het zondag en ik ben eitjes aan het koken. De buurtfamilie heeft voor de hele dag eten in de ijskast gestopt. Er staat een pan wortelsoep voor vanavond. Wat zijn het toch een stelletje lieverds. Welk een ontvangstverwenning! We gaan ontbijten, dan even naar oma, we hebben nog een feestje van Marie vanmiddag en ik moet werken. Morgen komt onze grote hondevriend Krokus weer.
Het beddengoed gaat de wasbox in en wij gaan weer vertrekken. However, home is where the heart is.
Vrijdag 12 mei. Morgen vertrekken we maar we zijn nu nog lekker uit eten. In de plaats van naar het aanbevolen restaurant te gaan steken we over naar een gelegenheid die wat ons betreft er een stuk aantrekkelijker uitziet. Binnen stampvol en nog wat tafeltjes op de stoep. Het is gezellig en het eten is lekker. Loes bedenkt zich dat ze morgen weer in haar eigen bed slaapt. Een raar idee maar wel realiteit. Als we teruglopen naar onze slaapplek, komen we langs een klein winkeltje waar de eigenaar in een stoel op de stoep zit en al in diepe slaap is. Ik ruik naar stad en dat houd ik zo. Wij kruipen onder de lakens in de twee houten stapelbedden met het geronk van de airco boven ons hoofd. Mijn hoofd is nog te wakker om te slapen. Beelden van de afgelopen maand komen ongesorteerd voorbij. Welterusten alvast en tot morgen.
33 graden. De meiden willen shoppen, maar wij willen gewoon wat rondkijken.
We beginnen na een stukje metro in de oude stad. Het is ons nog niet duidelijk wat hiervan nog mag overblijven. De oude kleine stoffige en soms vettige huisjes staan in de schaduw van de modernisering. Watertappunten en gootstenen staan buiten naast de voordeur en de was hangt als gewoonlijk op straat. Fien en Loes duiken een kantoorboekhandeltje in, op zoek naar iets leuks. Tegenover een boedhistische tempel weet Fien goed af te dingen bij de koop van een beeldje. Om even aan de hectiek van de straat ontsnappen, want het is wel even een stevige overgang van Yangli naar Shanghai, stappen we die tempel binnen. Daarna ziet Loes in een winkel ernaast potjes staan waarvan ze een denkt te willen gebruiken om de grond uit Hepu in te stoppen. Na wikken en wegen en afdingen nemen Fien en Loes er allebei een. Mooi. Dan zegt een man die net binnenstapt iets over de calligrafie op Fien d'r potje en vraagt waar we vandaan komen. Met gebrekkige uitspraak spreekt hij de woorden in het nederlands: een lang leven, een gelukkig leven, vrede en vergetenl. Legt nog even uit dat ie in Rotterdam is geweest en zegt goedemiddag.
Even later, op zoek naar een tuin, komen we hem nog tegen. Hij wil de weg wijzen, en vertelt nog het een en ander. Hij is gepensioneerd en doet nog wat in klassieke chinese schilderkunst en calligrafie. De tuin is al gesloten. Ondertussen komt ook ter sprake waar Fien en Loes vandaan komen. Hij wil ons iets geven." No worry, for free, a gift". Hij wil dat we met hem meegaan naar zijn gallerie even verderop in het, 'toeristencomplex', een winkelgebied in het gerestaureerde Chenghuang Miao.
Hij wil onze namen opschrijven samen met de woorden die hij eerder uitsprak.
We gaan één hoog met een roltrap en komen in zijn winkel annex werkplek en de beste man laat z'n werk zien. Vertikale schilderingen en calligrafie op papier en ertussen nog wat moderner werk van skylines. Achter z'n tafel scheurt hij een stuk papier, bereidt z'n kwast voor. Wordt nog even boos op schreeuwende mensen, boeren, in de ruimte ernaast die parels willen verkopen aan toeristen(!?). Hij kan zich anders niet concentreren. Zijn kwast beweegt rustig over het papier. Dan stempelt hij met rode inkt: 2017 zomer Shanghai.
Misschien niet een hoogstaand kunstwerk maar wel een welgemeend kado voor ons als gezin van een man, professor Gao, zo aan het eind van onze trip in China.
